EDYCJE

Pierwsza edycja festiwalu, która odbyła się w dniach 11–13 kwietnia 2018 r., została poświęcona dramatowi rosyjskiemu i ukraińskiemu.

Do współorganizacji pozyskaliśmy Agencję Dramatu i Teatru w Warszawie, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu oraz Instytut Polski w Moskwie. Wśród zaproszonych gości byli: Wiktor Szenderowicz (czołowy satyryk współczesnej Rosji i dramatopisarz), Jerzy Czech (wybitny tłumacz literatury rosyjskiej), Elżbieta Manthey (agentka teatralna, założycielka Agencji Dramatu i Teatru), Anna Korzeniowska-Bihun (literaturoznawczyni, tłumaczka literatury ukraińskiej oraz filmów w języku ukraińskim, białoruskim, rosyjskim i angielskim), Irina Lappo (literaturoznawczyni, teatrolożka, etnolingwistka, tłumaczka), Olga Maciupa (dramatopisarka, teatrolożka, tłumaczka; pomysłodawczyni i inicjatorka Niezależnej Platformy Artystycznej „TransDramaticum”), Anastazja Wiekszyna (poetka, tłumaczka, ekspert ds. literatury w Instytucie Polskim w Moskwie), Michał Mizera (literaturoznawca, teatrolog).

Spotkaniom z gośćmi festiwalu towarzyszyły dwa performatywne czytania: „Karaś” Mariny Dadyczenko w przekładzie Anety Andrzejewskiej i Michała Kapronia, studentów Katedry Filologii Słowiańskiej UMK pod opieką dr Moniki Krajewskiej, oraz „Poszkodowany Goldiner” Wiktora Szenderowicza w przekładzie Jerzego Czecha. Czytania miały miejsce w kawiarni Wejściówka w budynku Teatru im. W. Horzycy w Toruniu.

W ramach festiwalu odbyły się również warsztaty skierowane do studentów i młodzieży licealnej: warsztaty translatorskie, prowadzone przez Irinę Lappo, dramaturgiczne „Tekst fabularny versus postdramatyczny”, prowadzone przez Olgę Maciupę i teatralne „Absurd i rzeczywistość w teatrze”, prowadzone przez Michała Mizerę.

Relacja z I edycji festiwalu m.in. w „Głosie Uczelni” (s. 74–75).

KOMITET ORGANIZACYJNY:

Barbara Bibik

Monika Krajewska 

Adam Kola

Druga edycja festiwalu odbyła się 26-27 maja 2021 r. - dotyczyła teatru chińskiego oraz chińskojęzycznego.

KOMITET ORGANIZACYJNY:

Barbara Bibik

Artur Duda

Monika Krajewska

Anna Skubaczewska-Pniewska 

Maciej Szatkowski

Marzenna Wiśniewska 

Trzecia edycja festiwalu poświęcona była teatrowi francuskojęzycznemu. 

ORGANIZATORZY:

Zespół Badawczy: Performatyka i Studia nad przekładem Dramatu

Filologia romańska

Studenckie Koło Teatrologiczne

Studenckie Koło Kulturalno-Naukowe Romanistów Sekcja literacka „Polifraza”

Czwarta edycja festiwalu – zaglądamy za kulisy teatru niemieckojęzycznego

ORGANIZATORZY:

Zespół Badawczy: Performatyka i Studia nad Przekładem Dramatu

Katedra Literatury i Kultury Krajów Niemieckojęzycznych XIX–XXI Wieku

Studenckie Koło Teatrologiczne

Koło Naukowe Germanistów TRABI

DAAD

Piąta edycja festiwalu - za nami!

Toruńskie spotkania „Za kulisami” 2025 poświęcone były dostępności.

W centrum dyskusji poprowadzonej przez Marzennę Wiśniewską (UMK), do której zaproszone zostały Kaja Łyszczarz (z Polskiego Związku Głuchych), Katarzyna Lemańska i Maria Kilińska (Centrum Myśli Jana Pawła II, Festiwal Nowe Epifanie), znalazł się polski język migowy jako autonomiczny, pełnoprawny i poetycki język sztuki, istotny dla budowania różnorodności scenicznej. W rozmowie podnoszone były ponadto zagadnienia dotyczące pracy tłumacza, w tym aspekty etyczne i techniczne (m.in. oświetlenie, widoczność).

W wykładzie Artura Dudy (UMK) fundamentalnym wątkiem była audiodeskrypcja, przedstawiona nie tylko jako narzędzie dostępności, lecz także jako forma interpretacji artystycznej – od japońskich benshi po współczesne przykłady filmowe (autorska narracja Doroty Masłowskiej do filmu „To tylko rock”) i sceniczne (komentarze Krystiana Lupy w trakcie spektakli).

Kolejny panel składał się z dwóch części. W pierwszej Patrycja Gancarczyk (WOAK) zaprezentowała przewodnik sensoryczny własnego projektu do spektaklu „Buntowniczki” (reż. Paweł Paszta), który umożliwia pełniejsze uczestnictwo w odbiorze sztuki nie tylko niewidomym, ale też osobom z ADHD czy spektrum autyzmu. W drugiej części Magdalena Jasińska (WOAK), przedstawiając projekt Universal Art Design – realizowany przez 36 młodych twórców z Polski, Serbii i Włoch, w tym osoby z niepełnosprawnościami i przedstawicieli grup marginalizowanych – opowiedziała o konieczności uwzględniania dostępności już na etapie projektowania spektakli.

Ostatnie wystąpienie poświęcone było dostępności teatru i tańca dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Katarzyna Peplińska-Pietrzak (Narodowy Stary Teatr w Krakowie) zwróciła m.in. uwagę na ewolucję audiodeskrypcji (od zasad obiektywnego opisu po bardziej eksperymentalne formy narracji, otwierające przestrzeń dla subiektywnego doświadczenia) oraz na konieczność profesjonalnej współpracy z ekspertami z niepełnosprawnością wzroku. Jej wystąpienie dotyczyło także realiów instytucjonalnych, naznaczonych wyzwaniami budżetowymi i organizacyjnymi.

Tradycyjnie już częścią festiwalu były warsztaty, w tej odsłonie skoncentrowane na dostępności, języku migowym i audiodeskrypcji (prowadzące: Katarzyna Makowska i Beata Głuchowicz-Marcinkowska (UOWIRO UMK) oraz Katarzyna Peplińska-Pietrzak).

Zakulisowe spotkania każdorazowo wieńczone były spektaklami teatralnymi realizowanymi bądź przez Teatr Horzycy, bądź Studenckie Koło Teatrologiczne. Tym razem spektakl nie stanowił zamknięcia festiwalowych wydarzeń, lecz ich inaugurację. Mowa tu o „Gorgon Syndrome” przygotowanym w ramach wspomnianego projektu Universal Art Design przez grupę NODOstage. Po spektaklu zaprezentowanym w WOAK-u odbyło się poprowadzone przez Magdalenę Jasińską spotkanie z twórczyniami oraz tłumaczką na język migowy i jednocześnie interpretatorką tytułowej roli (więcej na ten temat - tu).

Serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy współtworzyli piątą edycję festiwalu. Do jej przebiegu będzie można wrócić w przygotowywanej publikacji – szczegółowym zapisie wywiadów, wykładów i… wytłumaczeń. W oczekiwaniu na tę publikację zachęcamy do zapoznania się z wcześniejszymi.

ORGANIZATORZY:

Zespół Badawczy: Performatyka i Studia nad Przekładem Dramatu

Studenckie Koło Teatrologiczne

Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury

Polski Związek Głuchych Oddział Kujawsko-Pomorski

Zespół Wsparcia Osób ze Szczególnymi Potrzebami – UOWIRO UMK